Czym jest psychoterapia?

Lubię myśleć o psychoterapii jako o podróży. Podróży, w której spotykają się początkowo zupełnie dla siebie obce osoby. Terapeuta występuje w roli przewodnika, który zna specyfikę miejsc po których będziecie się poruszać. Wiedzę tą zdobył podczas własnej podróży - wieloletniego przygotowania i doświadczenia. Pomoże Ci odkryć nowe miejsca, przedstawi podstawowe informacje, pomoże opisać co doświadczasz (na pewno nie będzie Cię pouczał czy instruował). Być może będzie ciekawy czy podobają Ci się nowe miejsca, a być może zaciekawi Cię innym spojrzeniem. Terapeuta jako przewodnik zna zasady i reguły, które obowiązują podczas terapii. To one pomagają w bezpiecznym podróżowaniu. Psychoterapia bowiem, jak każda podróż ma swoje rozpoczęcie i swoje zakończenie, czyli zapoznanie, a potem pożegnanie i rozstanie. Specyfiką podróży jest przecież pewien czas jej trwania. Bywają krótkie wyjazdy, ale podróż jest zazwyczaj dłuższa. Warto przyjąć zatem dłuższą perspektywę swojej terapii. W podróżowaniu ważny jest cel, do którego się udajesz. W terapii jest podobnie, cel nadaje kierunek pracy, wiemy na co się umawiamy. Wartością terapii jako podróży jest sama droga. To ona zmienia człowieka i wzbogaca go o nowe doświadczenia.

Jak działa?

W trakcie podróży masz możliwość odkrywania wielu rzeczy o świecie ale przede wszystkim o sobie. Doświadczysz zapewne trudu podróżowania. Być może się zmęczysz i będziesz zły na różne niedogodności. Być może dzięki temu dowiesz się wiele ważnych rzeczy na swój temat. Będziesz się mógł przyglądać różnym okolicznościom przyrody, ludziom i sytuacjom w których się znajdziesz. Niektóre będą wydawać Ci się bardzo znajome. Będziesz czuć ruch i zmiany. Zauważysz, że czasami droga jest prosta i dobra, a krajobrazy piękne. Czasami jednak ta droga robi się wyboista i pod górkę. Jest wtedy wyczerpująca. Być może zorientujesz się wtedy, że przeszkadza Ci duży bagaż, który dźwigasz i nie możesz się z nim rozstać. W prawdziwym podróżowaniu równie ważne jest to jak się spakujesz i co zabierzesz ze sobą. W trakcie podróży poznajesz nowe miejsca, doświadczasz ich, zdobywasz o nich wiedzę. W podróży terapeutycznej odkrywasz siebie, doświadczasz swoich stanów, myśli i emocji, zaczynasz po prostu siebie rozumieć.

Jak pomaga?

Z każdej podróży wracasz bogatszy o nowe doświadczenia. Z podróży terapeutycznej też wracasz „zmieniony” o nowe doświadczenia. Wiesz więcej, rozumiesz więcej. Wiesz już jak podróżować samodzielnie lub w grupie, wiesz, jak czerpać z nowej jakości swojego życia. Każda podróż to przygotowanie do drogi i pakowanie bagażu. W terapii masz możliwość zweryfikować swój bagaż, zabrać to co będzie przydatne, zostawić to co przeszkadza. Z lżejszym bagażem będzie Ci zdecydowanie łatwiej „zdobywać góry”. Będziesz już wiedzieć, jak spakować się na kolejną podróż, łatwiej Ci będzie przewidzieć co się może w niej przydać. Od Ciebie zależy, jak się przygotujesz. Czy dobrze się spakujesz i ubierzesz. Ważne jakie założysz buty. Czy te wygodne czy te za małe, które choć ulubione, ale już za ciasne...

Co jest ważne? Na co zwrócić uwagę?

Przygotuj się do podróży. Sprawdź ofertę z której możesz skorzystać. Jest wiele ofert turystycznych, wiele jest też ofert terapeutycznych. Sprawdź w jakim nurcie pracuje terapeuta. Czy będzie to język, który zrozumiesz, tak żebyś był partnerem tej podróży. Jak się czujesz w obecności tej osoby? Czy czujesz się bezpieczny? Sprawdź po prostu czy jest to osoba z którą chcesz wybrać się w podróż. Sprawdź, czy możesz być z nią szczery i czy będziesz mógł otwarcie powiedzieć tej osobie co sądzisz również na temat wspólnego podróżowania. Terapia, podobnie jak podróż to przygoda, w której masz wpływ na wybór własnego przewodnika. W życiu dobrze jest odkryć „z kim jest mi po drodze”. W terapii również.

A teraz definicja, która również może być pomocna w zrozumieniu zagadnienia psychoterapii. Jest ona zaczerpnięta z książki prof. J. Cz. Czabały: „Czynniki leczące w psychoterapii” (PWN).

Czym jest psychoterapia?

Według profesora Czabały: Psychoterapia jest metodą, która służy do usunięcia cierpienia pacjenta. Cierpienia wynikającego z objawów i przykrych stanów emocjonalnych, wynikającego z niemożności wpływania na własne życie. Jest procesem, w którym stosowane przez terapeutę oddziaływania prowadzą do wywołania w pacjencie stanów pozwalających mu uzyskać zrozumienie stanów własnych przeżyć i uwolnić się od nich, a także zrozumieć przyczyny własnych nieskutecznych zachowań i nauczyć się kontroli nad własnym życiem (s. 303).

Jak działa?

Psychoterapia to takie oddziaływania leczące, w wyniku których pacjent zdobywa nowe doświadczenia emocjonalne, nową wiedzę i uczy się nowych wzorców reagowania i zachowania. Pozwalają one pacjentowi na poszukiwanie nowych sposobów rozwiązywania własnych problemów, które doprowadziły do powstania objawów (s. 306).

Jak pomaga?

W wyniku psychoterapii pacjent staje się bardziej świadomy tego, jaki jest i tego co przeżywa. Staje się bardziej świadomy własnych pragnień i własnych zobowiązań, własnych możliwości i ograniczeń. Staje się bardziej świadomy tego jaki jest świat, w którym żyje, jacy są ludzie, ci najbliżsi i ci, z którymi musi współdziałać w realizacji swoich celów życiowych, jest bardziej świadomy ich reakcji i wpływu na siebie. Zdolność do bycia świadomym daje mu nowe możliwości kierowania własnym zachowaniem, zgodnie z zamierzonymi celami i zgodnie z dostępnymi możliwościami. Stwarza mu możliwości osiągnięcia tego, co dotychczas wydawało mu się niemożliwe do osiągnięcia. Odzyskuje nadzieję na powrót do realności swojego istnienia niosącego sukcesy i porażki, radości i cierpienie (s.307).

Co jest ważne? Na co zwrócić uwagę?

Według profesora J. Czabały, czynnikiem łączącym wszystkie oddziaływania terapeutyczne, jest relacja terapeutyczna. Według badań, pacjenci oceniający swoją terapię jako udaną, wymieniają czynniki które były pomocne w osiągnięciu sukcesu, takie jak: poczucie bycia rozumianym przez terapeutę, wsparcie ze strony terapeuty, pobudzanie do osiągnięcia wglądu, uczciwość terapeuty, jego troska i zainteresowanie (s. 97).